Προμηθέας, Δίας και η φωτιά. Όταν η σύγκρουση πάει στραβά
Όταν η διαχείριση μιας σύγκρουσης πάει στραβά.
Στην ελληνική μυθολογία, ο Τιτάνας Προμηθέας είχε τη φήμη του έξυπνου πανούργου και έμεινε γνωστός επειδή χάρισε στους ανθρώπους τη φωτιά και την τέχνη της μεταλλουργίας. Γι' αυτό ο Δίας τον τιμώρησε με τίποτα λιγότερο από αιώνιο μαρτύριο και ένα συκώτι που το έτρωγε κάθε μέρα ένας αετός. Ένα εξαιρετικό παράδειγμα σύγκρουσης που δεν πήγε και πολύ καλά, σωστά;
Σύμφωνα με το λεξικό του Cambridge, σύγκρουση είναι μια ενεργή διαφωνία ανάμεσα σε ανθρώπους με αντίθετες απόψεις ή αρχές. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να φτάσει σε μάχη ανάμεσα σε δύο ή περισσότερες ομάδες, χώρες… ή ακόμη και θεούς και Τιτάνες.
Ο Προμηθέας και ο Δίας θα μπορούσαν να το είχαν χειριστεί αλλιώς, ώστε να μείνουν όλοι με το συκώτι τους ακέραιο, δεν νομίζετε;
Η σύγκρουση συνδέεται με πολλά συναισθήματα, τα περισσότερα αρνητικά. Υπάρχουν όμως διάφοροι τρόποι να τη χειριστούμε. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η προσαρμογή, ο συμβιβασμός, η αποφυγή, ο ανταγωνισμός και η συνεργασία.
Οι περισσότεροι ερευνητές ξεχωρίζουν δύο είδη σύγκρουσης:
- Συγκρούσεις για το έργο: όταν τα μέλη μιας ομάδας διαφωνούν για το πώς θα γίνει κάτι που έχουν να κάνουν μαζί.
Ο Προμηθέας και ο Δίας διαφωνούσαν για την εξέλιξη των ανθρώπων και για το αν έπρεπε να καλυτερέψει η ζωή τους. Χρειάζονταν τελικά οι άνθρωποι τη φωτιά;
2. Συγκρούσεις στη σχέση: όταν η διαφωνία είναι προσωπική και δεν έχει να κάνει με το κοινό έργο.
Μεταξύ μας, μπορεί να ήταν και θέμα προσωπικό. Ο Δίας δεν εμπιστευόταν τον Προμηθέα, και η σκληρή τιμωρία του το δείχνει ξεκάθαρα.
Πρέπει όμως να αποφεύγουμε τις συγκρούσεις με κάθε κόστος;
Οι πιο πρωτότυπες ιδέες γεννιούνται συχνά μέσα από μια σύγκρουση. Και όσο περισσότερο ερχόμαστε σε επαφή με τις συγκρούσεις, τόσο καλύτερα μαθαίνουμε να τις χειριζόμαστε. Αν ο Προμηθέας και ο Δίας είχαν καθίσει σε ένα θεϊκό τραπέζι και είχαν συζητήσει ήρεμα γιατί οι άνθρωποι έπρεπε ή δεν έπρεπε να πάρουν τη φωτιά, ποιος ξέρει, μπορεί να είχαν σκεφτεί κάτι ακόμη καλύτερο για την ανθρωπότητα. Από ένα τέτοιο τραπέζι θα κέρδιζαν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:
- Μας ανοίγει τα μάτια σε νέες ιδέες.
- Μας δίνει την ευκαιρία να πούμε τι χρειαζόμαστε.
- Μας μαθαίνει να είμαστε ευέλικτοι.
- Μας μαθαίνει να ακούμε.
- Μας δείχνει μοτίβα στη συμπεριφορά μας.
- Οδηγεί σε λύσεις.
- Βάζει σε πράξη τις δεξιότητες επικοινωνίας.
- Μας βοηθά να βάζουμε όρια.
- Μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε τη δική μας θέση.
- Μας μαθαίνει, στην πράξη, να κρατάμε τα συναισθήματά μας σε έλεγχο.
Όλα στη ζωή θέλουν μέτρο, και οι συγκρούσεις το ίδιο: ούτε η πλήρης αποφυγή τους είναι λύση, ούτε το να τις κυνηγάμε. Γιατί μερικές φορές μας κάνουν καλό, και άλλες φορές καταλήγουν σε καταστροφή!
Πού βρίσκεται λοιπόν η ισορροπία; Στη δεξιότητα να διαχειριζόμαστε τις συγκρούσεις, όχι απαραίτητα να τις λύνουμε. Οπότε ναι, ακόμη και οι θεοί της αρχαίας Ελλάδας φαίνεται πως χρειάζονταν, κάποιες φορές, λίγη ψυχραιμία και λίγη ενεργητική ακρόαση!
