Το παιδί μου δέχεται bullying, τι κάνω;
Το bullying σήμερα δεν τελειώνει στην πόρτα του σχολείου
Το παλιό bullying σταματούσε όταν το παιδί έφτανε σπίτι. Το σημερινό δεν σταματά ποτέ, "συνεχίζει" στο κινητό, στα social media, στο δωμάτιό του/της τη νύχτα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2024), 1 στα 6 παιδιά στην Ευρώπη έχει βιώσει cyberbullying. Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Παιδείας έχει ήδη δημιουργήσει εθνική πλατφόρμα (stop-bullying.gov.gr) λόγω της αύξησης των περιστατικών. Τα ποσοστά παιδιών που έχουν βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό έχουν τριπλασιαστεί μέσα σε 15 χρόνια (Patchin & Hinduja, 2024).
Το πρόβλημα είναι πραγματικό και η λύση αρχίζει από εσένα!
Γιατί τα παιδιά δεν μιλούν, και πώς να τα βοηθήσεις να το κάνουν
Τα περισσότερα παιδιά δεν λένε «μου κάνουν bullying», επειδή φοβούνται ότι δεν θα τα πιστέψεις. Πιστεύουν ότι θα επιδεινωθεί η κατάσταση και ότι θα φανούν αδύναμα! Αυτό που χρειάζονται πρώτα δεν είναι να βρεθεί μια λύση, είναι να νιώσουν ότι μπορούν να μιλήσουν! Μερικές προτάσεις που ανοίγουν την κουβέντα:
«Πώς ένιωσες σήμερα στο σχολείο;» όχι «τι έγινε»
«Αν κάτι σε στεναχωρούσε, θα ήθελα να μου το λες. Δεν θα θυμώσω.»
«Έχεις δει κάτι στο κινητό ή στα social media που σε αναστάτωσε;»
Η συναισθηματική νοημοσύνη η ικανότητα να αναγνωρίζουμε και να εκφράζουμε αυτό που νιώθουμε. Σύμφωνα με έρευνες του Yale Center for Emotional Intelligence είναι η πιο ισχυρή ασπίδα έναντι του bullying και χτίζεται μέσα στο σπίτι! Συγκεκριμένα, σε καθημερινές στιγμές όπως αυτή.
Η κοινωνία θέλει βαθμούς, αλλά τα παιδιά μας χρειάζονται κάτι άλλο!
Ζούμε σε εποχή που τα παιδιά κρίνονται από την εμφάνιση, τους followers και τους βαθμούς τους. Ένα παιδί που δεν έχει χτίσει την εσωτερική "αίσθηση αξίας" είναι εκτεθειμένο, τόσο ως πιθανό θύμα όσο και ως δυνητικός θύτης. Ο Dr. Daniel Goleman τονίζει ότι τα θεμέλια για έναν συναισθηματικά υγιή άνθρωπο χτίζονται στα πρώτα χρόνια της ζωής, μέσα από τη σχέση με τους γονείς. Δεν χρειάζεται τέλεια γονεϊκότητα, χρειάζεται παρουσία και ειλικρίνεια. Το να λες στο παιδί σου «σε αγαπώ γιατί είσαι εσύ, όχι γιατί τα πήγες καλά» είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορείς να κάνεις.
5 Σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσεις
Τα παιδιά όπως είπαμε και παραπάνω σπάνια λένε “μου κάνουν bullying”. Αλλά η συμπεριφορά τους μιλά από μόνη της:
- Αλλάζει διάθεση μετά το σχολείο ή μετά το κινητό, εκνευρισμός, απόσυρση, κλάμα χωρίς λόγο
- Αποφεύγει το σχολείο ή δραστηριότητες που αγαπούσε, το «δεν θέλω να πάω» δεν είναι πάντα τεμπελιά
- Παράπονα για στομαχόπονο ή κεφαλόπονο χωρίς ιατρική εξήγηση το άγχος εκδηλώνεται σωματικά
- Απομακρύνεται από φίλους ή σταματά να μιλά για το σχολείο, η σιωπή είναι συχνά το μεγαλύτερο σήμα
- Λέει φράσεις όπως «είμαι άχρηστος» ή «δεν με αγαπά κανείς» αυτό χρειάζεται άμεση, ήρεμη προσοχή
4 Πράγματα που πρέπει να παρατηρείς κάθε μέρα👁️
- Τη διάθεσή του μετά τη χρήση του κινητού: αν αλλάζει συστηματικά, ρώτα με ηρεμία τι βλέπει online
- Τις φιλίες: έχει χάσει κάποιον φίλο ξαφνικά; Αναφέρει ονόματα με φόβο;
- Τη γλώσσα του σώματος: το «είμαι καλά» λέγεται πολλές φορές με μάτια που δεν είναι καθόλου καλά
- Την απόδοσή του στο σχολείο: απότομη πτώση χωρίς εμφανή λόγο συχνά κρύβει κάτι συναισθηματικό
Αν συμβαίνει τώρα; Τι κάνεις;
- Άκου πρώτα, μην αντιδράς αμέσως. Το παιδί χρειάζεται να νιώσει ότι το πιστεύεις.
- Μην το λες να «μην το δίνει σημασία». Το δίνει. Και αυτό δεν είναι αδυναμία.
- Επικοινώνησε με το σχολείο ήρεμα, τεκμηριωμένα, χωρίς κατηγορίες.
- Ζήτα βοήθεια από ειδικό αν δεις ότι επηρεάζει την καθημερινότητά του.
- Υπενθύμισέ του κάθε μέρα ότι δεν φταίει. Γιατί το πιστεύει και πρέπει να το ακούσει από σένα.
📞 Στην Ελλάδα μπορείς να απευθυνθείς στη Γραμμή για τα Παιδιά: 800 1132 000 (δωρεάν, καθημερινές 09:00–16:00) ή στην Αστυνομία Ανηλίκων: 10201 (24ωρη). Κάθε παιδί αξίζει να νιώθει ασφαλές, αγαπημένο και αρκετό. Στη Morphoses είμαστε εδώ για να σε βοηθήσουμε να γίνεις ο γονιός που το παιδί σου χρειάζεται!!!
WHO Europe (2024), Patchin & Hinduja / Cyberbullying Research Center (2024)
Yale Center for Emotional IntelligenceDr. Daniel Goleman from Harvard University,& co-founder of CASEL (Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning)