Μια σύντομη ιστορία για τη δημιουργικότητα

Δεν μετράει τι κάνεις, αλλά πώς το κάνεις

Σε ένα από τα πιο γνωστά σημεία του Μικρού Πρίγκιπα του Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί, ο ήρωας δείχνει περήφανος στους μεγάλους το αριστούργημά του, ένα φίδι που έχει καταπιεί έναν ελέφαντα, και τους ρωτά αν τους τρομάζει. Εκείνοι βλέπουν μόνο ένα καπέλο. Δεν μπορούν να ακολουθήσουν τον δημιουργικό του τρόπο σκέψης.

Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό το απόσπασμα είναι από τα πιο αγαπημένα. Η δημιουργική σκέψη που σβήνει σιγά σιγά και η ματιά μας στον κόσμο που γίνεται όλο και πιο «κανονική» είναι δύο πράγματα που νιώθουμε ότι χάνουμε καθώς μεγαλώνουμε.

Τι είναι όμως η δημιουργικότητα;

Η δημιουργικότητα είναι η ικανότητα να βρίσκουμε νέες και πρωτότυπες ιδέες, συνδέσεις και λύσεις σε προβλήματα. Η φαντασία παίζει μεγάλο ρόλο σε αυτό. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα αντικείμενο (ένα ποίημα ή ένας πίνακας), μια δεξιότητα (να παίζεις ένα μουσικό όργανο) ή μια πράξη (να χρησιμοποιείς ένα εργαλείο με καινούργιο τρόπο).

Ταλέντο που γεννιέσαι με αυτό ή δεξιότητα που καλλιεργείται;

Παλιότερα θεωρούσαμε δεδομένο ότι η δημιουργικότητα ήταν ένα χάρισμα που κάποιοι το είχαν και το χρησιμοποιούσαν για να διακριθούν. Σήμερα όμως ξέρουμε ότι δεν ισχύει. Η δημιουργικότητα μετράει και στη δουλειά, για να βγάζουμε πρωτότυπες ιδέες και λύσεις, και στην καθημερινότητα, για να βλέπουμε τις δυσκολίες και τις συγκρούσεις μας από άλλη οπτική. Και είναι δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργείται συνέχεια, και στα παιδιά και στους μεγάλους.

Πώς καταλαβαίνω ένα δημιουργικό μυαλό;

Εύκολο. Ζωγραφίζει σαν τον Πικάσο ή παίζει πιάνο σαν τον Μότσαρτ. Πλάκα κάνουμε. Δεν χρειάζεται να είστε καλλιτέχνης για να είστε δημιουργικοί. Η δημιουργικότητα κρύβεται κυριολεκτικά σε ό,τι κάνουμε. Είναι ο τρόπος που κάνουμε τα πράγματα, όχι τα ίδια τα πράγματα. Ας το εξηγήσουμε.

Ένα δημιουργικό μυαλό έχει συνήθως πρωτότυπες ιδέες, επιμονή, αποφασιστικότητα, εργατικότητα και αφοσίωση σε αυτό που κάνει. Τα δημιουργικά παιδιά σκέφτονται με ευελιξία και βρίσκουν διαφορετικούς δρόμους για να λύσουν ένα πρόβλημα. Αφήνουν ελεύθερη την περιέργειά τους, σκέφτονται σε βάθος και ψάχνουν συνέχεια νέες ιδέες, χωρίς να χρειάζονται απαραίτητα ερέθισμα απ' έξω. Αμφισβητούν το παλιό, πειραματίζονται με καινούργιες ιδέες και προσαρμόζονται εύκολα σε νέες και άγνωστες καταστάσεις.

Είμαι γονιός. Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να γίνει πιο δημιουργικό;

Μην ανησυχείτε. Αφού η δημιουργικότητα είναι δεξιότητα, μπορούμε όλοι να την καλλιεργήσουμε, και μάλιστα παίζοντας με τους πιο «περίεργους» τρόπους.

Μερικές ιδέες για το σπίτι.

• Παίρνετε στα σοβαρά τις παράξενες ερωτήσεις του παιδιού και τις αντιμετωπίζετε με σεβασμό.
• Ενθαρρύνετε τη φαντασία. Φυσικά και υπάρχουν δράκοι. Είναι μπλε και πράσινοι και βγάζουν φωτιά. Και λοιπόν;
• Μην υποτιμάτε το ελεύθερο παιχνίδι. Μπείτε στη λάσπη και φτιάξτε μαζί με το παιδί σας ένα τεράστιο τέρας, με μια ολόκληρη ιστορία για το πώς βρέθηκε εκεί. Θα αξίζει τον κόπο.
• Αφήστε το παιδί να λύνει μόνο του τα προβλήματα, με όσο λιγότερη βοήθεια γίνεται, αντί να του δίνετε έτοιμες λύσεις.
• Βρείτε τους δικούς σας, προσωπικούς, δημιουργικούς τρόπους.

Σας αφήνουμε με ένα παιχνίδι για να «τεστάρετε» τη δημιουργικότητά σας. Έτοιμοι;

Πιάστε ένα αντικείμενο που βλέπετε γύρω σας. Ένα στυλό; Έναν φορτιστή κινητού;

Μόλις το έχετε στα χέρια σας, παρατηρήστε το και φτιάξτε με όλες σας τις αισθήσεις μια καθαρή εικόνα για το πώς το χρησιμοποιούμε. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, «ο φορτιστής είναι για να φορτίζω το κινητό μου. Τον βάζω στην πρίζα και συνδέω το μικρό άκρο στο κινητό».

Μετά, προσπαθήστε να βρείτε όσο περισσότερους αντισυμβατικούς, παράξενους τρόπους μπορείτε για να χρησιμοποιήσετε το αντικείμενο. «Μπορώ να χρησιμοποιήσω τον φορτιστή για σελιδοδείκτη. Μπορεί να γίνει και ένα τεράστιο φίδι, έτοιμο να καταπιεί το κινητό μου. Ωχ, τώρα ο φορτιστής έγινε ένας όχι και τόσο καλός χάρακας».

Καταλάβατε πού το πάω; Τώρα είναι η σειρά σας να γίνετε δημιουργικοί.

Έτοιμοι; Πάμε. Καλή διασκέδαση!