Τι μαθαίνουν τα παιδιά παίζοντας με κούκλες
Η παιδική ηλικία είναι η περίοδος όπου χτίζονται δεξιότητες όπως η συνεργασία, η ενσυναίσθηση και η κατανόηση των συναισθημάτων των άλλων. Πολλά παιχνίδια βοηθούν τα παιδιά να μεγαλώνουν, οι κούκλες όμως έχουν γίνει ενδιαφέρον θέμα έρευνας, γιατί βοηθούν με ιδιαίτερο τρόπο στην ενσυναίσθηση και στην κοινωνική σκέψη. Σε αυτό το άρθρο, με αφορμή την ταινία Barbie, διαβάζουμε τι λέει η έρευνα των νευροεπιστημών για το παιχνίδι με κούκλες και πώς βοηθά τα παιδιά να μιλούν για τις σκέψεις και τα συναισθήματα των άλλων.
Λέξεις για τα συναισθήματα
Η έρευνα δείχνει ότι το παιχνίδι με κούκλες βοηθά τα παιδιά να εξερευνούν συναισθήματα και σκέψεις σε ένα ασφαλές, φανταστικό περιβάλλον. Παίζοντας, μαθαίνουν να βάζουν σε λέξεις τα συναισθήματα και να συζητούν για όσα ζουν οι άλλοι. Μιλώντας φωναχτά όσο παίζουν, βελτιώνουν τη γλώσσα και την επικοινωνία τους, και χτίζουν μια γερή βάση για να εκφράζονται και στην πραγματική ζωή.
Πιο βαθιά σύνδεση
Κάτι που ξεχωρίζει είναι ότι τα παιδιά μιλούν στις κούκλες σε δεύτερο πρόσωπο, κάτι που δείχνει βαθιά σύνδεση. Οι κούκλες γίνονται αληθινοί σύντροφοι και το παιδί δένεται συναισθηματικά μαζί τους, κάνοντας το παιχνίδι πιο πλούσιο. Έτσι δοκιμάζει διάφορες κοινωνικές καταστάσεις, καταλαβαίνει διαφορετικές οπτικές και βγάζει νόημα ακόμη και από σύνθετα συναισθήματα.
Να καταλαβαίνουν το μυαλό των άλλων
Η «θεωρία του νου» είναι η ικανότητα να καταλαβαίνουμε ότι οι άλλοι έχουν τις δικές τους σκέψεις, επιθυμίες, προθέσεις και συναισθήματα, που μπορεί να διαφέρουν από τα δικά μας. Το παιχνίδι με κούκλες είναι ιδανικό για να τη χτίσουν τα παιδιά στην πράξη, γιατί παίρνουν ρόλους και μιλούν στις κούκλες σαν να ήταν ανεξάρτητα άτομα. Έτσι καταλαβαίνουν καλύτερα τον εσωτερικό κόσμο των άλλων και δείχνουν περισσότερη ενσυναίσθηση και κατανόηση στις πραγματικές τους σχέσεις.
Όφελος για όλα τα παιδιά, χωρίς στερεότυπα
Μια σημαντική διαπίστωση της έρευνας είναι ότι το παιχνίδι με κούκλες ωφελεί εξίσου αγόρια και κορίτσια. Παραδοσιακά οι κούκλες θεωρούνταν παιχνίδια για κορίτσια, η έρευνα όμως δείχνει ότι το όφελος δεν έχει φύλο. Και τα αγόρια, όπως τα κορίτσια, αναπτύσσουν περισσότερες κοινωνικές δεξιότητες και ενσυναίσθηση όταν παίζουν με κούκλες. Γι' αυτό αξίζει να δίνουμε σε όλα τα παιδιά πρόσβαση σε κάθε είδους παιχνίδι.
Για εμάς τους γονείς, αυτό μπορεί να αλλάξει και τα παιχνίδια που διαλέγουμε. Οι κούκλες είναι κάτι περισσότερο από παιχνίδια. Γίνονται εργαλεία που στηρίζουν τη συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού. Όταν ενθαρρύνουμε αυτό το παιχνίδι, τα παιδιά νιώθουν πιο άνετα να εκφράζουν συναισθήματα, να καταλαβαίνουν την οπτική των άλλων και να νιώθουν συμπόνια για όσους έχουν γύρω τους.
Ας δώσουμε λοιπόν στις κούκλες τη θέση που τους αξίζει, για μια γενιά πιο τρυφερή και με περισσότερη ενσυναίσθηση!
Βιβλιογραφία
Hashmi, S. et al. (2020) Exploring the benefits of doll play through neuroscience, Frontiers. Διαθέσιμο στο https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fnhum.2020.560176/full (πρόσβαση 03/08/2023).
Devlin, H. (2022) Playing with dolls helps children talk about how others feel, says study, The Guardian. Διαθέσιμο στο https://www.theguardian.com/society/2022/feb/06/playing-dolls-helps-children-talk-about-how-others-feel-study (πρόσβαση 03/08/2023).
Hashmi, S. et al. (2021) Doll play prompts social thinking and social talking: Representations of internal state language in the brain, Wiley Online Library. Διαθέσιμο στο https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/desc.13163 (πρόσβαση 03/08/2023).