Η Πεντάμορφη και το Τέρας. Όταν η υπερβολική σιγουριά χαλάει τη βραδιά

Σάββατο βράδυ, έξοδος. Εσείς και οι φίλοι σας περιμένετε απεγνωσμένα τον τελευταίο της παρέας, που ετοιμάζεται πολύ περισσότερο από όσο υποσχέθηκε. Έχετε ξεπεράσει τη φάση που το παίρνατε με χιούμορ. Τώρα όλοι προσπαθούν να μη δείξουν πόσο αγενές είναι αυτό.

Όλοι; Όχι… Ο φίλος σας εμφανίζεται επιτέλους στην πόρτα, λάμποντας από αυτοπεποίθηση, και δηλώνει «Είμαι έτοιμος, ετοιμαστείτε να εντυπωσιαστείτε». Περήφανος που ακολουθεί κάθε οδηγία του διαιτολόγου του και δεν χάνει ούτε ένα γυμναστήριο, είναι κάτι παραπάνω από χαρούμενος να σας δείξει πώς του κάθεται το καινούργιο, ακριβό παντελόνι. «Πάμε για ποτά», ανακοινώνει. «Η αυτοπεποίθησή μου είναι ξανά εδώ».

Αφού ο φίλος σας δεν καταλαβαίνει ότι τα βλέμματα που δέχεται δεν είναι θαυμασμού, μια από την παρέα τολμάει να πει το προφανές. «Χαιρόμαστε για σένα… εμείς όμως; Έχεις ιδέα πόση ώρα σε περιμένουμε;»

«Έλα τώρα. Δεν χρειάζεται να είσαι τόσο έξυπνος όσο εγώ για να ξέρεις ότι ο χρόνος είναι σχετικός. Το πόσο γρήγορα περνάει εξαρτάται από το σημείο αναφοράς σου. Και το σημείο αναφοράς σου είναι ο αγαπημένος σου φίλος. Χαίρεσαι για μένα, έτσι; Έχω καιρό να νιώσω τόσο καλά. Πάμε για έξοδο!»

Ξέρετε τι μόλις ζήσατε;

Μια υπέροχη στιγμή υπερβολικής σιγουριάς.

Υπερβολική σιγουριά σημαίνει να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους και να υποθέτουμε (συχνά λανθασμένα) ότι είμαστε καλύτεροι από τους περισσότερους. Δεν είναι περίεργο ότι φέρνει προβλήματα στις σχέσεις μας, και στη δουλειά και στην προσωπική ζωή. Είμαστε υπερβολικά σίγουροι όταν πιστεύουμε ότι, όπως κι αν φερθούμε σε κάποιον, θα είναι πάντα εκεί. Όταν πιστεύουμε ότι κάνουμε τη δουλειά όλων καλύτερα.

Με άλλα λόγια, η υπερβολική σιγουριά μας κάνει να νιώθουμε ότι βλέπουμε μακριά, ενώ στην πραγματικότητα δεν βλέπουμε πιο μακριά από τη μύτη μας. Ούτε για τους άλλους ούτε για τον εαυτό μας. Η υπερβολική σιγουριά δεν σημαίνει ότι έχουμε αυτοπεποίθηση. Σημαίνει μάλλον το αντίθετο. Και σίγουρα σημαίνει ότι μας λείπει αυτογνωσία. Και τότε έρχονται τα προβλήματα.

Ας το δούμε πιο αναλυτικά. Ας ακολουθήσουμε την παρέα καθώς ξεδιπλώνεται η βραδιά. Ας πούμε τον λαμπερό, υπερβολικά σίγουρο πρωταγωνιστή μας Λέο.

Η παρέα μπαίνει στο τρίτο μαγαζί, μετά από δύο που ο Λέο απέρριψε ως «όχι αρκετά καλά για εκείνον». Όλοι περνούν υπέροχα, μιλούν, γελούν, διασκεδάζουν. Κάποιοι χορεύουν, άλλοι χάνονται στη στιγμή, άλλοι κάνουν βαθιές συζητήσεις, άλλοι φλερτάρουν.

Παρότι δηλώνει ότι η αυτοπεποίθησή του χτυπάει ταβάνι, ο Λέο ανακαλύπτει με πικρία ότι δεν τα πηγαίνει τόσο καλά όσο οι πιο σεμνοί φίλοι του. Και τους ρίχνει το φταίξιμο, επειδή δεν του δίνουν την εκτίμηση και την προσοχή που πιστεύει ότι του αξίζει. Περνάει τη βραδιά με ένα ποτό στο χέρι, ορκιζόμενος ότι δεν θα ξαναβγεί ποτέ με αυτούς τους «προδότες». «Ποτέ ξανά», ψιθυρίζει. Η Πεντάμορφη έγινε Τέρας.

Ο Λέο κατηγορεί τους φίλους του. Πρέπει να κατηγορήσουμε εμείς εκείνον; Όχι. Φταίει η υπερβολική σιγουριά του και η έλλειψη πραγματικής αυτοπεποίθησης. Γιατί δεν είναι καθόλου ευχάριστο να βλέπεις την πραγματικότητα να γκρεμίζει την εικόνα ανωτερότητας που είχες για τον εαυτό σου.

Τι μπορεί λοιπόν να κάνει ο Λέο;

Στο μιούζικαλ Η Πεντάμορφη και το Τέρας, το τραγούδι της Μπελ «A Change in Me» μιλάει για μια αλλαγή που δεν έρχεται απ' έξω, αλλά από μέσα μας.

Ξέρετε από τι εξαρτάται η αλλαγή από μέσα, σωστά; Δεν είναι μαγικό ξόρκι. Είναι θέμα δεξιοτήτων, όπως η αυτογνωσία και η ενσυναίσθηση.

Οι υγιείς σχέσεις, είτε στη δουλειά είτε στην προσωπική ζωή, θέλουν φροντίδα. Χρειάζονται συνεχές ενδιαφέρον για τον άλλον και ανοιχτή επικοινωνία, χωρίς κριτική. Η αυτοπεποίθηση είναι η πίστη ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε σε διάφορα πράγματα. Όποια κι αν είναι η σχέση, η επικοινωνία, τα συναισθήματα και το άγχος την επηρεάζουν, αλλά η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας κρίνει πώς θα διαχειριστούμε τα θέματα και έχει το μεγαλύτερο βάρος στο αποτέλεσμα.