Δώσε πάσα, Μο. Γιατί η ομαδικότητα μετράει

Γιατί για να γίνεις καλός σε οτιδήποτε, πρέπει πρώτα να γίνεις καλός στην ομάδα.

«Δώσε πάσα, Μο!» λέει ξανά και ξανά η προπονήτρια Έμα.

Ο Μο δεν καταφέρνει να δώσει πάσα στους συμπαίκτες του, όσο κι αν το θέλει. Πρέπει να πετάξει την μπάλα πιο ψηλά, αλλά δεν το πετυχαίνει. Ο Μο είναι ο πιο μικρόσωμος παίκτης της ομάδας.

Ο Μο είναι ο ήρωας μιας σειράς παιδικών βιβλίων του David A. Adler. Η δυσκολία να συμβάλλουμε σε μια ομάδα, και άρα να χαιρόμαστε την προπόνηση, τη δουλειά και τη δημιουργία με άλλους, δεν υπάρχει όμως μόνο στις σελίδες ενός βιβλίου. Η κάθε ομάδα έχει τις προκλήσεις της. Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολο να είσαι ομαδικός;

Σκεφτείτε για λίγο όλα τα μεγάλα μυαλά, τους αθλητές, τους καλλιτέχνες, τους ακτιβιστές, τους πολιτικούς, όποιο πρότυπο είχατε όταν μεγαλώνατε. Πόσοι από αυτούς μένουν στη μνήμη μας ως μοναχικές ιδιοφυΐες; Και πόσοι γιατί έφτιαξαν κάτι σημαντικό μαζί με άλλους;

Καταλαβαίνετε πού το πάω, σωστά; Η ιστορία του μοναχικού, υπερταλαντούχου ανθρώπου έχει ειπωθεί και γραφτεί ξανά και ξανά. Τι γίνεται όμως με τις «υπερδυνάμεις», δηλαδή τις δεξιότητες, που κερδίζουμε μόνο όταν συμμετέχουμε, δημιουργούμε, μοιραζόμαστε και μεγαλώνουμε μέσα σε ομάδες;

Δεν είναι περίεργο λοιπόν ότι τα παιδιά σήμερα συχνά ενθαρρύνονται (ακόμη) να διαπρέψουν μόνα τους, ακόμη κι αν δυσκολεύονται στην ομαδικότητα.

Όταν δουλεύουμε μόνοι, τις περισσότερες φορές επιβραβευόμαστε για όσα καταφέρνουμε και για το πώς κερδίζουμε. Και συχνά οι στόχοι, στο σχολείο και αργότερα στη δουλειά, μετριούνται ατομικά. Εκεί κρύβεται κάτι που χάνεται.

Περήφανοι για τις επιτυχίες του παιδιού μας, δεν βλέπουμε πάντα τις δεξιότητες και τις ευκαιρίες που χάνονται όταν ένα παιδί μεγαλώνει μόνο με το «εγώ».

Ξέρετε γιατί; Γιατί ακόμη αποφεύγουμε ό,τι δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Και οι άλλοι δίπλα μας είναι απρόβλεπτοι. Η ομαδικότητα είναι πρόκληση. Μια πρόκληση όμως που φέρνει μεγάλα οφέλη. Γιατί να τα στερήσουμε από τα παιδιά;

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Ο Μο θέλει να δώσει πάσα.

Αυτό που χρειάζεται είναι να τον ενθαρρύνουμε. Να προπονηθούμε μαζί του. Να προσπαθούμε να γίνουμε κι εμείς πιο ομαδικοί.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι να μάθει το παιδί σας να παίζει σαν ομάδα. Οι καλύτερες ομάδες αποτελούνται από ανθρώπους που δουλεύουν μαζί και είναι έτοιμοι να δώσουν κάτι από τον εαυτό τους. Μια ομάδα με παίκτες που στηρίζουν ο ένας τον άλλον τα πηγαίνει συνήθως καλύτερα από μια ομάδα ανθρώπων που δουλεύουν ο καθένας χωριστά. Όταν τα παιδιά μαθαίνουν να δουλεύουν σαν ομάδα, δυναμώνουν η επικοινωνία και οι κοινωνικές και συναισθηματικές τους δεξιότητες, και έτσι μεγαλώνει η αυτοπεποίθησή τους και η ικανότητά τους να νιώθουν τον άλλον. Και όταν μια ομαδική δουλειά πετυχαίνει, μαθαίνουν να δεσμεύονται σε έναν στόχο και να βρίσκουν τη χρυσή τομή.

Από την άλλη μεριά, τα παιδιά που δυσκολεύονται στην ομαδικότητα μπορεί να σκέφτονται πιο περιορισμένα όταν έρχονται σε επαφή με άλλους και να δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν. Η ομαδικότητα βοηθά επίσης τα παιδιά να νιώθουν ότι ανήκουν κάπου, κάτι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη και την ευεξία τους. Αυτή η αίσθηση του να ανήκεις σε μια ομάδα είναι κομμάτι της εικόνας που χτίζουν για τον εαυτό τους και θεμέλιο για υγιείς σχέσεις.

Στο βιβλίο του David A. Adler Pass the ball, Mo!, ο ήρωάς μας προπονείται ξανά και ξανά για χάρη της ομάδας του. Με τους άλλους και μόνος του. Και μετά έρχεται ο μεγάλος αγώνας. Θέλετε να μάθετε πώς τελειώνει η ιστορία;

Ο Μο δίνει πάσα, πολύ ψηλά. Τόσο ψηλά που η μπάλα περνάει πάνω από τα κεφάλια όλων των συμπαικτών του και μπαίνει στο καλάθι. Ο Μο κερδίζει τον αγώνα για την ομάδα του.

Οι γονείς του του λένε ότι ήταν υπέροχο σουτ. Εκείνος εξηγεί ότι προσπαθούσε να δώσει πάσα. Και η προπονήτρια Έμα γελάει. Ήταν μια πολύ κακή πάσα, λέει, αλλά αυτή η κακή πάσα κέρδισε τον αγώνα.