Σας θυμίζει κάτι; Δύσκολο, αλλά αξίζει

Κι όμως, αξίζει τον κόπο.

Μόλις ξύπνησα, αλλά έχω άλλα δέκα λεπτά στο κρεβάτι πριν ξεκινήσει ο πρωινός χαμός. Πάμε μια βόλτα στο Instagram;

«Πρώτη βουτιά»… «σαββατοκύριακο στο βουνό»… «νέα έκθεση»… «χαλαρά ποτά τη Δευτέρα»… «χρόνια πολλά, Σάντη!»… και… για στάσου. «Μάντρα για αλλαγή»;

Ανοίγω το carousel, περίεργη να δω τις «Καλύτερες ιδέες για την ψυχική υγεία στις σχέσεις». Α, ναι, είναι Μάιος, μήνας ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία. Γιατί όμως οι σχέσεις; Επηρεάζει η ποιότητα των σχέσεών μας την ψυχική και τη σωματική μας υγεία;

Την επηρεάζει, και πολύ. Και ξέρετε από τι εξαρτάται το αν θα χτίσουμε και θα κρατήσουμε υγιείς σχέσεις (ή θα αφήσουμε να φύγουν όσες δεν είναι); Από δεξιότητες. Πολλές, για την ακρίβεια. Ας ξεκινήσουμε από αυτή που έχει και το ανάλογο όνομα, τη διαχείριση των σχέσεων.

Τι είναι η διαχείριση των σχέσεων;

Η διαχείριση των σχέσεων είναι, όπως λέει και το όνομα, ο τρόπος που χειριζόμαστε τις σχέσεις μας στην καθημερινότητα. Παραδοσιακά ο όρος σημαίνει τις καλές σχέσεις μιας εταιρείας με τους πελάτες της. Δεν σταματά όμως εκεί. Αφορά και τις θετικές σχέσεις με κάθε άνθρωπο στη ζωή μας, την οικογένεια, τους φίλους, τον σύντροφό μας, τον γείτονα, τους συναδέλφους.

Ακούγεται πολύ. Και είναι…

Είστε άνθρωπος, και άρα… από τη φύση σας ατελής. Και ζείτε μαζί με άλλους ανθρώπους, δηλαδή άλλους ατελείς ανθρώπους, ο καθένας με τη δική του, μοναδική ιστορία μέχρι τη στιγμή που συναντηθήκατε.

Φανταστείτε ότι ο καθένας μας είναι μια ιστορία, και οι ιστορίες μας σχηματίζουν σταυροδρόμια. Ιστορίες που ίσως κουβαλούν δύσκολα συναισθήματα ή συμπεριφορές που πληγώνουν. Ακόμη κι αν δεν ισχύει αυτό, είναι φυσικό να δυσκολευόμαστε να βρούμε τον δρόμο μας σε ένα σταυροδρόμι. Τα σταυροδρόμια όμως έχουν μεγάλη δύναμη, γιατί ανοίγουν δυνατότητες. Το να συναντάς πραγματικά τους άλλους ανθρώπους και να συνδέεσαι μαζί τους θέλει πολλά. Δίνει όμως ακόμη περισσότερα. Το μόνο που χρειάζεται είναι να μάθουμε να το διαχειριζόμαστε.

Εντάξει. Τι κερδίζουμε λοιπόν από τη διαχείριση των σχέσεων;

Πρώτα απ' όλα, κερδίζουμε πολλά όταν διαλέγουμε συνειδητά με ποιους χτίζουμε σχέσεις. Έχετε ακούσει τη φράση «γινόμαστε αυτοί με τους οποίους περνάμε τον χρόνο μας»;

Ξέρουμε ότι το περιβάλλον μας είναι φτιαγμένο από τους ανθρώπους που διαλέγουμε. Και η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας συχνά καθρεφτίζει αυτό το περιβάλλον. Στις κοντινές σχέσεις, η αυτοαποτελεσματικότητα (η πίστη στις δικές μας ικανότητες) αλληλεπιδρά με την πίστη στις ικανότητες του άλλου και με το πώς πιστεύουμε ότι μας βλέπει εκείνος.

Η αυτοαποτελεσματικότητα είναι κι αυτή δεξιότητα. Σίγουρα εντοπίσατε κάποιες γνωστές λέξεις, και όχι τυχαία. Μαντεύετε ποιες άλλες δεξιότητες μας βοηθούν να διαχειριζόμαστε καλύτερα τις σχέσεις μας;

Ενεργητική ακρόαση. Ενσυναίσθηση. Επικοινωνία. Περιέργεια. Ανθεκτικότητα. Συναισθηματική νοημοσύνη. Πρωτοβουλία. Αυτογνωσία και αυτορρύθμιση. Ομαδικότητα. Θετική στάση. Και η λίστα συνεχίζεται…

Σε έναν ιδανικό κόσμο, όλοι θα είχαμε τις δεξιότητες που χρειάζονται για να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις μας.

Δεν είμαστε ακόμη εκεί.

Η κοινότητα φαίνεται να μετράει όλο και λιγότερο στη σύγχρονη κοινωνία. Μόνο το 42,5% των νέων 16 έως 25 ετών θεωρεί σημαντικούς τους δεσμούς με την κοινότητά του, ενώ στους άνω των 75 το ποσοστό φτάνει το 73,1%.

Ξέρετε τι άλλο φαίνεται να μετράει λιγότερο σήμερα; Οι δεξιότητες.

Όταν μας λείπει αυτοπεποίθηση, επικοινωνούμε λιγότερο καλά και προτιμάμε να μένουμε στη ζώνη άνεσής μας αντί να μπαίνουμε σε μια κουβέντα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε ή να προβλέψουμε. Και όταν μας λείπει η ευελιξία, η διάθεση για συμβιβασμούς, η στήριξη και η αποδοχή, οι σχέσεις μας δυσκολεύουν πολύ.

Χρειαζόμαστε όμως ο ένας τον άλλον, και αυτό δεν αλλάζει.

«Όποιος δεν μπορεί να ζήσει μέσα στην κοινωνία ή δεν τη χρειάζεται επειδή είναι αυτάρκης, δεν είναι μέρος της πόλης. Είναι ή θηρίο ή θεός.» Αριστοτέλης, Πολιτικά

Δεν χρειάζεται να είστε φιλόσοφος για να καταλάβετε ότι χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Για να το πούμε πιο απλά, δεν χρειαζόμαστε τις σχέσεις μόνο για να είμαστε ευτυχισμένοι. Η έρευνα σε πολλές ηλικίες βρίσκει σταθερά ότι οι κοινωνικές σχέσεις συνδέονται με την υγεία. Όσο πιο δεμένοι είμαστε με άλλους ανθρώπους, τόσο καλύτερα λειτουργεί ο οργανισμός μας, και στα νεανικά μας χρόνια και αργότερα.

«Οι σχέσεις όμως είναι ρίσκο», μπορεί να πείτε. Και έχετε δίκιο. Κάποια ρίσκα όμως αξίζουν. Γιατί κάθε καινούργιο σταυροδρόμι ανοίγει έναν νέο δρόμο προς τον αληθινό σας εαυτό. Και κάθε καινούργια γνωριμία μάς μαθαίνει το ίδιο πράγμα. Μπορούμε να είμαστε διαφορετικοί από τους άλλους και παρ' όλα αυτά να συνδεόμαστε μαζί τους. Αξίζουμε σχέσεις όπου δεν χρειάζεται να θυσιάζουμε αυτό που είμαστε για να γίνουμε αποδεκτοί.

Καλό μήνα ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία σε όλους.